بیمارستان حکیم نیشابور دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی نیشابور

مخاطبین گرامی،

لطفاً به این نکته توجه داشته باشید که توصیه های پزشکی، فردی و متناسب با شرایط خاص هر شخص است. پیش از شنیدن پاسخ های خانم دکتر ناطقی، در نظر داشته باشید که اگر سوالی مشابه دارید، حتماً با ذکر سن، جنسیت و نوع مشکل خود، می توانید در برنامه از حکیم بپرس از ایشان سوال بفرمایید.

سوال مخاطب اول :

با سلام مصرف شربت اپیوم میتونه باعث افت فشارخون درکسی که قبل ازمصرف این شربت هاسابقه ی هیچ گونه مشگلی بوده بشه

پاسخ دکتر :

در پاسخ به این پرسش که آیا مصرف اپیوم می‌تواند باعث کاهش فشار خون شود، باید گفت که اپیوم هم اثرات کوتاه‌مدت و هم اثرات بلندمدت دارد. در کوتاه‌مدت، اپیوم می‌تواند با کاهش فشار خون و ضربان قلب، احساساتی چون سبکی سر، گیجی، ضعف، خستگی و بی‌حالی را در فرد ایجاد کند. اما برخلاف این اثرات کوتاه‌مدت، مصرف طولانی‌مدت اپیوم می‌تواند منجر به افزایش فشار خون و عدم کنترل آن شود. همچنین، اثرات مخربی بر کنترل دیابت دارد، به گونه‌ای که داروهای پیشین دیگر قادر به کنترل دیابت نخواهند بود. افزون بر این، می‌تواند باعث افزایش چربی خون نیز بشود.

سوال مخاطب دوم :

با سلام مادر من ۶۵ ساله هست و یه چند سالی هست گفتند نارسایی قلبی داره. اخیراً حتی با راه رفتن کوتاه دچار تنگی نفس و ورم پا می‌شوم. چه کاری می‌توانم انجام دهم؟ این یعنی بدتر شده چطوری میشه از پیشرفت آن جلوگیری کرد

پاسخ دکتر :

نارسایی قلبی علل گوناگونی دارد، اما شایع‌ترینِ آن‌ها، گرفتگی عروق کرونر قلب است. از این رو، ارزیابی علل ایسکمیک و گرفتگی رگ‌های قلب باید مد نظر قرار گیرد. حال، اگر بیماری آنژیو شده و گرفتگی عروق برطرف شده باشد، اما همچنان نارسایی قلبی داشته باشد، چه نشانه‌هایی از وخیم‌تر شدن وضعیت بالینی وجود دارد؟ نشانه‌هایی از این دست شامل تنگی نفس، به ویژه هنگام دراز کشیدن است؛ به این معنا که بیمار تمایل دارد با دو یا سه بالش زیر سر به حالت نیمه‌نشسته بخوابد.

دیگر نشانه‌ها ممکن است شامل ورم اندام‌ها، بی‌اشتهایی، اتساع یا دیستانسیون شکمی باشد. این‌ها علائم بدتر شدن نارسایی قلبی هستند. اگر بیمار با این علائم به پزشک مراجعه کند، می‌توان با تنظیم درمان خوراکی، از پیشرفت علائم جلوگیری کرد. اما اگر دیر مراجعه کند و ورم بسیار شدید شود یا تنگی نفس شدت یابد، ممکن است نیاز به بستری شدن باشد. در نهایت، بیمارانی که به دلیل نارسایی قلبی جبران‌نشده بستری‌های مکرر دارند یا با درمان دارویی بهبودی کامل پیدا نمی‌کنند و علائمشان برطرف نمی‌شود، می‌توان با استفاده از دستگاه‌های بهبود عملکرد قلب (CRT-D) به بهبود عملکرد قلبشان کمک کرد.

بنابراین، در پاسخ به این مخاطب عزیز باید گفت: بله، این‌ها می‌توانند نشانه‌ای از بدتر شدن نارسایی قلبی باشند و یا نشان دهند که داروها برای فرد کفایت لازم را ندارند و حتماً باید به متخصص قلب مراجعه شود

سوال مخاطب سوم :

با سلام مادر من 55 ساله‌ داره کلسترولش و ال دی ال خونش کمی بالا هست . رژیم گرفته‌ اما چربی خونش پایین نمی‌آید. آیا دارو لازم است مصرف کند؟

پاسخ دکتر :

درباره خانمی 55 ساله که علی‌رغم رژیم غذایی، کلسترول و LDL ایشان همچنان بالا است، باید گفت که تصمیم‌گیری درباره شروع درمان دارویی نیازمند بررسی دقیق‌تر است. ما چهار فاکتور چربی خون را بررسی می‌کنیم: کلسترول کل، تری‌گلیسیرید، HDL و LDL. LDL کلسترولی مضر است که در شریان‌های قلب رسوب کرده و می‌تواند منجر به تشکیل پلاک‌های آترواسکلروتیک شود. هدف LDL برای هر فرد با توجه به عوامل مختلفی مانند سن، سابقه‌ی بیماری‌های قلبی عروقی، دیابت، سابقه سکته مغزی، و سابقه‌ی خانوادگی بیماری‌های قلبی عروقی، با استفاده از محاسباتی مانند فرمول‌های ریسک‌سنجی (مانند ASCVD risk score) تعیین می‌شود.

اگر LDL فرد بالاتر از هدف تعیین‌شده باشد، نخست باید رژیم غذایی و سبک زندگی اصلاح شود. اما اگر با این تغییرات، LDL به سطح مطلوب نرسد، شروع درمان دارویی ضروری است. به‌طور کلی، هرچه LDL پایین‌تر باشد، ریسک بیماری‌های قلبی عروقی کمتر است. بنابراین، برای این خانم 55 ساله توصیه می‌شود تحت نظر متخصص قلب و عروق، امکان شروع درمان دارویی برای کنترل چربی‌ها بررسی شود.

علاوه بر درمان دارویی، اصلاح سبک زندگی نیز بسیار مهم است. دو نکته‌ی کلیدی در این زمینه عبارتند از:

فعالیت فیزیکی: توصیه می‌شود حداقل 5 روز در هفته، به مدت 20 دقیقه، ورزش هوازی با شدت متوسط انجام شود. این امر تأثیر چشمگیری در کاهش چربی و کنترل قند خون دارد.
رژیم غذایی: رژیم غذایی مدیترانه‌ای یا رژیم‌های مشابه (غنی از میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و چربی‌های سالم) توصیه می‌شود

سوال مخاطب چهارم :

با سلام پسرم 20 سالش هست و چند وقت پیش گفتن پرولاپس دریچه میترال داره و گاهی هم تپش قلب شدید می‌گیره می خواستم راهنمایی کنید چقدر این بیماری خطرناکه و اینکه میزان فعالیت هاش چقدر باشه چه ورزش هایی براش مفیده ؟

پاسخ دکتر :

در پرولاپس دریچه میترال بیماری‌ای است که بیشتر در خانم‌ها دیده می‌شود و شدت‌های متفاوتی دارد که بر اساس اکوکاردیوگرافی درجه‌بندی می‌شود. معمولاً علت آن وراثتی است و اغلب بیماران فاقد علامت هستند. بیماری خوش‌خیمی است و بیشتر بیماران پرولاپس خفیف دارند که معمولاً پیشرفت چندانی نمی‌کند، اما باید تحت نظر متخصص قلب باشند و اکوی سریال انجام دهند. وقتی پرولاپس در حد خفیف است، بر اساس ارزیابی‌های پزشک، معمولاً محدودیتی برای فعالیت‌های روزانه و ورزش‌های در حد متوسط وجود ندارد. این‌که فرمودید گاهی دچار تپش قلب‌های شدید می‌شوید، می‌تواند زمینه‌ی استرس و اضطراب هم داشته باشد و صرفاً به خاطر پرولاپس دریچه میترال نباشد

سوال مخاطب پنجم :

با سلام پدرم 65 سالشه، که حدود سه سال پیش آنژیوپلاستی انجام داد چند روز پیش دستش کبود شد ازمایش انعقادی خون هم انجام دادیم مشکلی نداشت میشه راهنمایی کنید چیکار باید انجام بدیم آیا جای نگرانی داره یا نه

پاسخ دکتر :

افرادی که آنژیوپلاستی شده‌اند و از داروهای ضد پلاکت مانند کلوپیدوگرل (Plavix) استفاده می‌کنند، در معرض خطر بیشتر خونریزی هستند. اما اگر آزمایش‌های فاکتورهای انعقادی و تعداد پلاکت‌ها نرمال باشد، در اکثر موارد جای نگرانی زیادی نیست و خونریزی به‌طور خودبه‌خودی یا با درمان حمایتی بهبود می‌یابد. به هر حال، باید تحت نظر پزشک باشند و در صورت بروز هرگونه خونریزی شدید یا نگران‌کننده، فوراً به پزشک مراجعه کنند.

سوال مخاطب ششم:

سلام و خسته نباشید من ۲۸ سالم هست رفتم دکتر در جواب اکو گفت تنگی دریچه ائورت دارم تست ورزش هم نتونستم زیاد راه برم شدیدا تپش قلب دارم فشارم 15 رو 9 هست وقتی راه میرم پاهام گرفته میشه ماهیچه های پاهام ورم میکنه مشکل اسم هم دارم الان هم داروهای دکتر ریه رو مصرف میکنم دکتر گفته باید دریچه عوض بشه میخواستم بدونم ایا میتونم این کارو نکنم دلیل این همه مشکل چی میتونه باشه ممنون

پاسخ دکتر :

تنگی دریچه آئورت معمولاً سه علت عمده دارد:

مشکلات مادرزادی (کانجنیتال): شایع‌ترین آن دریچه دولتی (بایکاسپید) است. دریچه آئورت نرمال باید سه لَت داشته باشد، اما برخی افراد به صورت مادرزادی دو لتی دارند. البته، همه افرادی که دریچه دولتی دارند، دچار تنگی شدید نمی‌شوند، اما دریچه دولتی آن‌ها را مستعد تنگی در آینده می‌کند.
کلسیفیکاسیون (رسوب کلسیم) روی دریچه: با گذشت زمان، کلسیم می‌تواند روی دریچه رسوب کند و باعث تنگی آن شود.
مشکلات روماتیسمی دریچه: تب روماتیسمی می‌تواند به دریچه‌ها آسیب برساند و باعث تنگی شود.

با توجه به سن 28 سالگی شما، احتمالاً علت تنگی دریچه آئورت، مشکلات مادرزادی (به خصوص دریچه دولتی) باشد. البته، مشکلات روماتیسمی قلب هم می‌تواند علت باشد که تشخیص قطعی با اکوکاردیوگرافی انجام می‌شود.

شدت تنگی دریچه آئورت در تصمیم‌گیری برای درمان بسیار مهم است. اگر تنگی دریچه زیاد باشد، می‌تواند علائمی مانند تنگی نفس، درد سینه، افت سطح هوشیاری ناگهانی (سنکوپ) و در درازمدت، نارسایی قلبی ایجاد کند. اگر به شما توصیه شده که تنگی دریچه آئورت زیاد است و نیاز به مداخله دارد، حتماً پیگیری کنید. حتی اگر در حال حاضر علائمی ندارید، ممکن است در آینده قلب ضعیف شود و علائم بروز کنند. در این صورت، ممکن است زمان مناسب برای اقدام از دست برود.

در مورد روش‌های جدید درمان، روش TAVI (Transcatheter Aortic Valve Replacement) وجود دارد که در آن بدون جراحی باز، دریچه جدیدی از طریق یک کاتتر (معمولاً از طریق رگی در پا) وارد دریچه قبلی می‌شود و جایگزین آن می‌شود. این روش در مشهد نیز انجام می‌شود.

سوال مخاطب هفتم:

با عرض سلام و تشکر از برنامتون من یک اقایی هستم 40 ساله، که 10 سال است فشار خون بالا دارم. جدیدا از مصرف قرص خسته شدم و منظم داروها را مصرف نمی کنم و زیاد هم به فشارم اهمیت نمی دهم و چک نمی کنم ولی یه عذاب وجدانی دارم بنظرتون چیکار کنم. لطفاً مرا راهنمایی کنید.

پاسخ دکتر :

این بیمار باید عذاب وجدان خود را جدی بگیرد، زیرا مصرف نامنظم داروهای فشار خون بالا بسیار خطرناک است. فشار خون بالا به “قاتل خاموش” معروف است، زیرا ممکن است فرد فشار خون بالا (مثلاً 16، 17 یا حتی 20) داشته باشد، اما هیچ علامت جدی و خاصی نداشته باشد. بنابراین، نباید صرفاً به این‌که حالش خوب است و علامتی ندارد، اکتفا کند.

بیمار حتماً باید تحت نظر متخصص قلب باشد، فشار خون خود را به صورت منظم چک کند و داروهای خود را به طور مرتب مصرف کند. فشار خون بالا به مرور زمان می‌تواند باعث شکننده شدن دیواره‌ی رگ‌ها شود. اگر یک‌بار فشار خون به 20 برسد، ممکن است باعث پارگی رگ شود. اگر رگ در سر باشد، می‌تواند خونریزی مغزی ایجاد کند (که بیماران زیادی با این مشکل در بیمارستان بستری می‌شوند). اگر رگ در چشم باشد، می‌تواند خونریزی ته چشم ایجاد کند. بنابراین، عوارض فشار خون بالا ممکن است جبران‌ناپذیر باشند.

بهتر است بیمار داروهای خود را مصرف کند، تحت نظر متخصص قلب باشد و از مصرف غذاهای شور، پرنمک و فست‌فودها پرهیز کند

سوال مخاطب هشتم:

با سلام یه سوا ل داشتم آیا تری گلیسیرید بالا (۴۵۰) به تنهایی خطرناک است؟ چه رژیم غذایی خاصی باید رعایت کنم؟ آیا لازم است قرص مصرف کنم؟در ضمن پدرم فشار خون و مشکل قلبی داره

پاسخ دکتر :

درست است. برای فردی با تری‌گلیسیرید 450 و ریسک فاکتورهای خانوادگی برای مشکلات قلبی، تصمیم‌گیری در مورد درمان دارویی نیازمند بررسی دقیق‌تر است.

توصیه‌های اولیه برای همه افراد با تری‌گلیسیرید بالا (بیش از 150):

کاهش وزن: اگر اضافه وزن وجود دارد، کاهش وزن باید در اولویت قرار بگیرد.
ورزش‌های هوازی: ورزش‌های هوازی بسیار موثر هستند.
کنترل قند خون: برای افراد دیابتی، کنترل قند خون بسیار مهم است.
پرهیز از الکل: مصرف الکل باید قطع شود.
افزایش مصرف امگا 3: مصرف ماهی و مواد غذایی حاوی امگا 3 یا مکمل‌های امگا 3 باید افزایش یابد.

تصمیم‌گیری در مورد درمان دارویی:

تصمیم برای شروع درمان دارویی بستگی به ریسک فاکتورهای قلبی عروقی دارد، از جمله:

قند خون بالا
LDL (چربی بد) بالا
فشار خون بالا
سابقه مشکلات قلبی در خانواده
سابقه سکته‌های قلبی و مغزی

توصیه نهایی:

فرد باید زیر نظر متخصص قلب باشد تا بر اساس ریسک فاکتورهایی که دارد، تصمیم‌گیری برای شروع درمان دارویی انجام شود. متخصص قلب با بررسی دقیق شرایط فرد، بهترین تصمیم را برای درمان اتخاذ خواهد کرد

سوال مخاطب نهم:

سلام، وقت بخیر.من ۳۳ سال دارم و حدود دو سال است که ضربان قلبم را بهصورت شدید احساس میکنم. این مشکل عمدتاً هنگام فعالیت و ورزش بیشتر میشود، اما در زمان استراحت بدنم سردتر میشود.برای بررسی این موضوع، اکوقلب انجام دادم و دکترگفت که افتادگی دریچه میترال دارم، هولتر قلب ۲۴ ساعته نیز انجام شد که گفتند ضربان قلبم نامنظم داری. با این حال، دقیقاً نمیدانم دلیل این بینظمی ضربانم چیه.چه اقداماتی میتوانم انجام دهم تا این مشکل برطرف شود؟آیا این علائم خطرناک هستند؟لطفاً مرا راهنمایی کنید

پاسخ دکتر :

افزایش ضربان قلب حین ورزش می‌تواند کاملاً طبیعی باشد و مشکلی نداشته باشد. اما اگر فرد در حین استراحت هم دچار تپش قلب شود، قطعاً نیاز به بررسی بیشتر دارد. ظاهراً شما بررسی شده‌اید و گفته شده که آریتمی قلبی به صورت نامنظمی قلب دارید.

آریتمی‌های مختلفی وجود دارد. اگر منظور از نامنظمی قلب، “فیبریلاسیون دهلیزی” (Atrial Fibrillation یا AF) باشد، با درمان دارویی می‌توان آن را کنترل کرد و این حالت تپش قلب را کاهش داد.

اقداماتی که خودتان می‌توانید انجام دهید:

خواب کافی
آرامش کافی
استراحت کافی
دوری از استرس
مصرف منظم داروها
تحت نظر بودن متخصص قلب

سوال مخاطب دهم :

با سلامبا سلام و خسته نباشید من ادم استرسی هستم و اکثر مواقع فشار خونم بالاست که با انجام آزمایشات و سونو و اکو، پزشک متخصص نارسایی خفیف قلبی رو تشخیص دادن؛ که قرص متورال ۵۰ رو برام تجویز کردن. لطفا با توجه به آزمایش اکوی ارسالی پیوست شده، بفرمایید چه راهکاری را پیشنهاد میدهید.

پاسخ دکتر :

کاملاً درست می‌فرمایید. اگر سطح استرس به حدی بالا باشد که بتواند فشار خون را بالا ببرد، مشکلات گوارشی و رفلاکس را تشدید کند و ضربان قلب را به حدی برساند که تپش قلب برای فرد آزاردهنده باشد، این استرس قطعاً دارد به بدن آسیب می‌رساند و باید تحت کنترل و درمان قرار بگیرد.

در بسیاری از بیماران استرسی دیده می‌شود که فشار خون معمولیشان روی 12-13 تنظیم است، اما به دنبال استرس، فشار ممکن است نوسان پیدا کند و تا 18 هم برسد. چنین استرسی قطعاً باید تحت کنترل و درمان باشد.

توصیه‌ها:

استفاده از داروی متورال: مصرف این دارو طبق دستور پزشک
شروع درمان فشار خون: اگر فشار خون طبق نظر پزشک بالا باشد، باید درمان فشار خون شروع شود.
کنترل استرس: چه از طریق درمان دارویی و چه از طریق اقدامات شخصی
- ایجاد یک محیط شاد
- شرکت در کلاس ورزشی
- کوهنوردی
- ایجاد روتین پیاده‌روی (به خصوص در فصل بهار)