از حکیم بپرس!
مخاطب اول: سلام. از خانم دکتر سوالی دارم. دیسک کمر دارم و دکتر گفته دیسکم پاره شده. آیا بدون عمل جراحی با استراحت و اینها بدنم قادر به ترمیم دیسکم هست؟ 43 سالمه. چه چیزهایی رو رعایت کنم که خوب بشم؟ تغذیه چی بخورم؟ آب درمانی مفید هست یا نه؟
جواب خانم دکتربرومند: با توجه به اینکه دیسک کمر درمان قطعیِ چندانی ندارد، در مواردی که دیسک بیمار بهطور کامل پاره شده و بر نخاع فشار وارد میکند، جراحی ضروری است. اما تا زمانی که دیسک بهطور کامل پاره نشده، رعایت نکاتی میتواند به جلوگیری از پیشرفت آن کمک کند. به عنوان مثال، پرهیز از نشستن و ایستادن طولانیمدت، بلند کردن اجسام سنگین، بالا و پایین رفتن از پلهها، و استفاده از توالت فرنگی از جمله این موارد است.
در بحث رژیم غذایی نیز رعایت مواردی همچون مصرف زیاد مایعات و استفاده از مواد کلاژنساز مانند ژلِ پاچه گوسفند، پای مرغ و قلم گاو که در غذاها استفاده میشوند، توصیه میشود.
آبدرمانی نیز بسیار کمککننده است. اگر امکانپذیر باشد، دو بار در هفته، راه رفتن به شکل رژه در قسمت عمیق آب میتواند به تقویت عضلات و جلوگیری از پیشرفت دیسک کمک شایانی کند.
مخاطب دوم: سلام. مادر من 3 ماه پیش عمل تنگی نخاعی از ناحیه کمر انجام دادن؛ الان با واکر راه میره. ولی هنوز احساس گزگز و بی حسی در پاهاش هست و پشت پاهاش خیلی سوزش داره. پوستش خیلی حساس شده، باید برای این سوزش و گزگز چکار کنیم؟ و اینکه هنوز نمیتونه بدون کمک راه بره اشکالی نداره، عادی هست؟ سنش 67 سال هست؟
جواب خانم دکتربرومند: بیمارانی که تحت عمل جراحی، بهویژه جراحیهای مربوط به تنگی کانال نخاع، قرار میگیرند، به دلیل آسیب و فشردگی عصب، ممکن است تا مدتی احساس گزگز و مورمور را تجربه کنند. با افزایش تدریجی میزان راه رفتن و انجام آبدرمانی (در صورت وجود شرایط مناسب)، میتوان به تسریع روند بهبودی و رفع این علائم کمک کرد. با این حال، این فرایند ممکن است زمانبر بوده و بین شش ماه تا یک سال طول بکشد. در مورد استفاده از واکر، باید هرچه زودتر وابستگی به آن را کاهش داد، زیرا استفاده طولانیمدت از واکر میتواند عضلات را ضعیف کند. من توصیه میکنم که این بیماران آبدرمانی را شروع کنند تا هم عضلاتشان تقویت شود و هم ترمیم عصب زودتر انجام شود.
مخاطب سوم: با سلام. مادرم 52 ساله هستند و هر از گاهی درد شدیدی در بازوی راست دارند. این درد جابهجا میشود و اخیراً به بازوی چپ منتقل شده. همچنین گاهی درد شانه هم دارند. علت دردشون چی میتونه باشه؟ و چنانچه نیاز به MRI دارند لطفا راهنمایی کنید؟
جواب خانم دکتربرومند: با توجه به اینکه درد حالت چرخشی پیدا کرده و اکنون بازوی دیگر را نیز درگیر کرده است، بهتر است برای بررسی دقیقتر، امآرآی گردن انجام شود. احتمالاً اعصاب مربوط به هر دو دست درگیر شدهاند که این وضعیت معمولاً در مواردی مانند دیسک گردن، آرتروز گردن یا تنگی کانال نخاعی گردن مشاهده میشود. در این موارد، امآرآی میتواند بسیار کمککننده باشد.
مخاطب چهارم: با سلام. من 40 سالمه. یک بار به علت تصادف ازم MRI گرفتن و گفتند دیسک کمر داری اما الان نیاز به عمل نداره. لطفا راهنمایی کنید چه کاری انجام بدم که نیاز به عمل نداشته باشه. الان آن چنان علامتی ندارم و فقط وقتی خیلی روی زمین مینشینم قسمت پشت و باسنم درد میکنه؟
جواب خانم دکتربرومند: با توجه به سابقه دیسک کمر، توصیه میشود برخی موارد را به دقت رعایت فرمایید. از نشستن و ایستادن طولانیمدت، و برداشتن بار سنگین پرهیز کنید. سعی کنید بیشتر از صندلی و مبل برای نشستن استفاده کنید و تا حد امکان از نشستن روی زمین خودداری نمایید. همچنین، انجام ورزشهای مربوط به تقویت عضلات، برای پیشگیری از پیشرفت دیسک کمر ضروری است. ورزشهایی مانند آبدرمانی بسیار کمککننده هستند؛ به این صورت که در قسمت عمیق آب راه بروید، به حالت رژه رفتن. در کنار آبدرمانی، حرکات اصلاحی، حرکات کششی، یوگا و پیلاتس نیز میتوانند مفید باشند.
مخاطب پنجم: سلام. من 41 سال سن دارم. مدت دو سال میشود درد گردن دارم. وقتی گردنم رو میبندم دردم کم میشه ولی پنجههای هر دو دستم بیحسی یعنی کرختی پیدا کرده، لطفاً راهنمایی کنید که چی کنم؟
جواب خانم دکتربرومند: با توجه به اینکه شما اشاره میکنید که در دستهایتان بیحسی وجود دارد، لازم است که حتماً یک MRI از ناحیه گردن انجام دهید. احتمالاً دیسک گردن یا فشار به اعصاب وجود دارد.
مخاطب ششم: سلام و وقت بخیر. من تقریباً سه ماه پیش وقتی روی زمین مینشستم و به هر دلیلی به پای من فشار میآمد احساس ویبره یا لرزش شدید که با چشم دیده نمیشد در پا داشتم و تا الان دارم و هیچ تغییری نکرده و با تکان دادن پا از بین میرفت و هیچ عوارض دیگهای ندارم. بنظرتون باید چیکار کنم؟ نیاز به MRI دارم؟
جواب خانم دکتربرومند: در رابطه با اینکه بیان میکنید هنگامی که روی زمین مینشینید، دچار احساس خاصی در پای خود میشوید، توصیه میشود سبک زندگیتان را تغییر دهید. نشستن روی زمین برای کمر و زانو اصلاً مناسب نیست و ممکن است این علائم، نشانههای شروع دیسک باشد. به عبارت دیگر، تحت تأثیر سیاتیک، پای شما دچار التهاب میشود و این احساس ویبره در پا ایجاد میشود.
بنابراین، رعایت برخی نکات حائز اهمیت است: از نشستن و ایستادن طولانیمدت بپرهیزید و حتماً بر روی صندلی یا مبل بنشینید و تا حد امکان از نشستن روی زمین خودداری کنید. در حال حاضر نیازی به درمان خاصی نیست، مگر اینکه علاوه بر این احساس، دچار دردی ماندگار در اندامهای خود شوید و یا اینکه این احساس ویبره در پا به صورت مداوم ادامه داشته باشد.
مخاطب هفتم: سلام، از یه شهر دیگه عکس برنامه رو دیدم و خب ادم ناامید هم به هر ریسمان امیدی چنگ میندازه، عموی من الان 6 روزه که تصادف کرده و رفته تو کما. ساعت اولیه بعد از تصادف خوب بوده، راه هم میرفته ولی دیر رسید بیمارستان، مغزش خونریزی کرد. طرف سمت راست مغزش خونریزی کرد. بعد از 7 ساعت که تصادف کرد عملش کردن و خونریزی بند اومد. 1 روز بعد از عمل فشار خونش پایین بود ولی بعدش رفته رو 12. میزان هوشیاریش هم تا 5 رفته ولی الان نوسان داره بین 3 و 4. پریروز هم یکی از فامیلامون که رفت پیشش دست گذاشت رو لبش، لب رو تکون داد، ولی امروز که دست زدن بهش تکونی نخورده. ضربان قلبش هم عالیه، بدنش هم سالمه. دکتر لطفا به ما بگید که امیدی هست که خوب شه یا نه. اینجا هر شب همه دعا میکنیم که خوب شه ولی از نظر علم پزشکی میخواستم بدونم به هوش میاد یا نه؟ چه مدت زمانی طول میکشه که به هوش بیاد؟ ممنون.
جواب خانم دکتربرومند: در مورد مسئلهای که مطرح میکنید، وقتی بیمار دچار خونریزی مغزی شده و تحت عمل جراحی قرار گرفته، معمولاً پس از تخلیه خونریزی، فشار وارد بر مغز کاهش مییابد. اما اینکه بیمار شما چه زمانی از کما خارج میشود و آیا به هوش میآید یا خیر، نیازمند زمان است. باید حداقل دو هفته صبر کنیم تا ببینیم وضعیت هوشیاری او در این مدت تغییر میکند یا نه.
در هر صورت، اگر سطح هوشیاری فعلی او در حد چهار یا پنج است، این نشاندهنده هوشیاری بسیار پایینی است و بیمار در حالت کما عمیق قرار دارد و شرایطش چندان مطلوب نیست. بار دیگر تأکید میکنم که حداقل باید دو هفته صبر کنیم. همچنین، بازگشت فشار خون او به حد طبیعی، نشانهای مثبت است.
مخاطب هشتم: سلام خانم دکتر، آیا هنگامی که کسی خونریزی مغزی کرده و بعد عمل خونریزی مغزی انجام شده، بعد از عمل میتوان بیمار را به یک بیمارستان دیگر انتقال داد در حالی که بیمار درون کُماست؟
جواب خانم دکتربرومند: در خصوص اینکه آیا بیماران جراحیشده میتوانند جابهجا شوند یا خیر، با توجه به اینکه بیمار در حالت کما قرار دارد و عمل جراحیاش نیز انجام شده است، بهتر است که در صورت بستری بودن در بخش ICU و دریافت مراقبتهای لازم، جابهجایی صورت نگیرد. زیرا تفاوتی بین امکانات این بخش و سایر بخشها وجود ندارد.
با این حال، اگر اصرار بر جابجایی وجود داشته باشد، لازم است ریسکهای احتمالی که ممکن است برای بیمار به وجود آید، مورد توجه قرار گیرند. در این صورت میتوانید بیمار را با آمبولانس و همراهی پرستار اختصاصی جابهجا کنید.
مخاطب نهم: سلام. من چند روزی است که سمت چپ پشت سرم ورم کرده و درد شدید داشت. به دکتر مراجعه کردم 2 تا آمپول زد ولی فقط یک کمی بهتر شده و درد میکنه، طوری که شبها هم راحت نمیتونم بخوابم. گردنم را هم کمی درگیر کرده و زمانی که درد زیاد میشه احساس میکنم که به سرم وزنه آویزان شده و گردنم تحمل نداره. هر 8 ساعت هم ایندومتاسین میخورم. آیا نیاز رفتن مجدد به پزشک هست؟
جواب خانم دکتربرومند: اگر دچار ورم و درد شدید در ناحیه پشت هستید، حتماً باید دوباره به پزشک مراجعه کرده و معاینه شوید. اما اگر ورم بهبود یافته و تنها درد وجود دارد، در صورتی که در ناحیه گردن نیز مشکلی احساس میشود، بهتر است یک MRI نیز انجام دهید.
مخاطب دهم: با سلام. خانمی 29 ساله هستم که به علت نشستن زیاد پشت میز دچار درد در پهلو و کمر و پای چپم شدم که توی اینترنت نوشته بود به احتمال زیاد سیاتیک است. پزشک عمومی هم همین احتمال را دادن. در صورت بروز این درد چه اقداماتی باید انجام بدم؟ آیا ورزش خاصی در نظر دارید؟ با استراحت و دراز کشیدن روی زمین بهتر میشوم، نظر شما چیست؟ با تشکر.
جواب خانم دکتربرومند: بله، علائمی که اشاره میکنید، نشاندهنده درگیری عصب سیاتیک است که معمولاً ناشی از دیسک کمر میباشد. با توجه به شغل شما که شامل نشستن طولانیمدت است، این خود یک عامل مؤثر برای بروز مشکلات دیسک کمر محسوب میشود.
اگر درد شدید نیست و بیحسی در اندامها ایجاد نکرده، ورزش کردن میتواند خیلی به شما کمک کند. فعالیتهایی مانند آبدرمانی، یوگا، پيلاتس و حرکات اصلاحی کمر مفید خواهند بود. همچنین، توصیه میشود در حین کار، بهطور منظم بلند شوید؛ بهعنوان مثال، هر نیم ساعت تا چهل دقیقه یکبار از جای خود بلند شده و کمی راه بروید.
مخاطب یازدهم: سلام خانم دکتر، من حدود 10 سال هست که پاهام گز گز میکنه و تعادلم به هم میخوره و بدون عصا نمیتونم راه برم. تکللمم دچار اختلال شده و کلمات رو گاهی به خوبی نمیتونم ادا کنم. همینطور دچار مشکل تکرر ادرار شدم. چندین بار سالهای قبل آخرین بار 4 سال قبل به پزشک مراجعه کردم و فقط گفتن که ام اس و پارکینسون و اچ تی ال وی وان نیست. ولی نوع بیماری تشخیص داده نشده. این بیماری هم اول خیلی کم بود و به مرور پیشرفت کرد. چیکار کنم و کجا برم؟ راهی میتونید نشونم بدید از این نا امیدی خلاص شم؟
جواب خانم دکتربرومند: با توجه به علائمی که بیان میکنید، بهوضوح ممکن است مشکلی در مغز وجود داشته باشد که منجر به اختلال در تکلم، راه رفتن و تعادل شما شده است. گاهی اوقات کوچک شدن بقچه نیز میتواند دقیقاً همین علائم را ایجاد کند. بنابراین، شما باید حتماً تحت بررسیهای پزشکی قرار بگیرید، از جمله ارزیابی یونهای بدن و انجام امآرآی مغز و ستون فقرات.
مخاطب دوازدهم: سلام. صبح بخیر. پدر من رو گفتن دچار زوال عقل شده این بیماری با جراحی قابل درمان هست؟ یا راهی براش نیست...
جواب خانم دکتربرومند: فردی که دچار زوال عقل میشود، متأسفانه درمان قطعی برای برطرف کردن این مشکل در دسترس نیست. اما با استفاده از درمانهای موجود میتوانیم از پیشرفت این وضعیت جلوگیری کنیم. در صورتی که زوال عقل، بهویژه بیماری آلزایمر، پیشرفت کند، فرد ممکن است دیگر نتواند حتی کارهای شخصی خود را انجام دهد. بنابراین، برای جلوگیری از این مسئله، لازم است که ایشان تحت درمان قرار گیرد.
مخاطب سیزدهم: سلام عرض میکنم خدمت شما . سردردهای مکرر من میتونه نشونه ای از یک مشکل مغز و اعصاب باشه و اینکه برای این که مشخص بشه باید آزمایش بدم یا عکس برداری؟
جواب خانم دکتربرومند: سردرد میتواند علل متنوعی داشته باشد و اگر این سردرد بیش از یک سال بهطول انجامیده است، لازم است که بررسیهای جامعتری از مغز انجام شود. اما سؤال بهطور کلی مطرح شده و برای دستیابی به تشخیص دقیق، باید بیمار معاینه شده و شرح حال دقیقی از وی گرفته شود. مهم است که بدانیم سردرد در کدام ناحیه رخ میدهد، آیا این سردرد صبحها یا شبها بروز میکند و آیا همراه با علائمی مانند تاری دید، تهوع یا استفراغ است. در صورتی که سردرد بیش از یک سال طول کشیده باشد، قطعاً نیازمند بررسیهای جدیتری خواهیم بود.
مخاطب چهاردهم: سلام وقت بخیر. من یه مدت یک سالی هست که درد شانه چپ دارم که به نوک انگشت ها تیر میکشه و یک بار هم ام آر آی دادم که گفتن یه دیسک خفیف دارم ولی مورد اعتنا نیست. اما درد من همچنان باقی هست. داروهم ندارم برای این درد. با دارو خوب میشه که مراجعه کنم؟
جواب خانم دکتربرومند: با توجه به وجود دیسک خفیف در ناحیه گردن، رعایت برخی نکات بسیار حائز اهمیت است. از نشستن طولانیمدت و قرار دادن سر به سمت پایین خودداری کنید و از بلند کردن وزنهای بیشتر از پنج یا شش کیلوگرم با دست پرهیز نمایید. همچنین، انتخاب بالش مناسب نیز اهمیت زیادی دارد. علاوه بر این، حتماً باید برخی ورزشها را انجام دهید تا عضلات گردن تقویت شوند و بتوانند دیسک خفیف را تا حدودی جبران کنند. ورزشهایی مانند پیلاتس، یوگا و آبدرمانی بسیار مفید خواهند بود. در کنار این موارد، مصرف داروهای ضدالتهاب و داروهای تسکیندهنده نیز میتواند به بهبود وضعیت شما کمک کند.
مخاطب پانزدهم: سلام خسته نباشید . میخوابدونم بعد از عمل جراحی چه علائمی نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد؟ آیا سرگیجه و عدم تعادل و خواب الودگی بعد عمل طبیعیه؟
جواب خانم دکتربرومند: با توجه به اینکه ایشان نوع عمل جراحی انجامشده را مشخص نکردهاند، لازم به ذکر است که اگر عمل جراحی مغز صورت گرفته باشد، بروز گیجی، خوابآلودگی و اختلال تعادل ممکن است طبیعی باشد. اما اگر عمل جراحی کمر انجام شده باشد، این علامتها طبیعی تلقی نخواهند شد و در چنین حالتی، مراجعه به پزشک ضروری است.
مخاطب شانزدهم: سلام. مادرم دچار اختلال حافظه و تمرکز شده. چون یک از فامیل های مادرم تومور مغزی داشت حالا می ترسیم که نکنه مادرم هم تومور داشته باشه. علامت خاص داره تومور مغزی؟ اینترنت فقط ما رو دچار ترس بیشتر کرده و اینکه دیدیم اینجا قراره خودتون جواب بدید برای ما که از روستا پیام میدیم راحت تره. چطوری تشخیص بدیم این موضوع رو؟
جواب خانم دکتربرومند: اختلال در حافظه و تمرکز میتواند علل مختلفی داشته باشد. به عنوان مثال، استرس، اضطراب و افسردگی از جمله عواملی هستند که میتوانند بر این اختلال تأثیر بگذارند. همچنین، تومورهای مغزی، مشکلات تیروئید و کمخونی نیز میتوانند در بروز این وضعیت نقش داشته باشند. بنابراین، لازم است که بدن ایشان به طور کامل بررسی شود.
مخاطب هفدهم: من مربی مهد کودک هستم که اینجا زیاد شده بچه ها زمین میخورن. میخواستم بدونم نشونه های خطرناک بعد از زمین خوردن چی هست و کی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
جواب خانم دکتربرومند: علائمی که بعد از زمینخوردن بچهها یا ضربه به سر در افراد مهم است و به عنوان علائم هشداردهنده شناخته میشود، شامل موارد زیر است: سردردی که به مسکنها پاسخ ندهد، سردردی که همراه با تهوع و استفراغ باشد و بیش از دو نوبت تکرار شود، گیجی و خوابآلودگی بیش از حد، یا سرگیجه و اختلال در تعادل. در چنین مواردی، لازم است که حتماً به پزشک مراجعه شود.
مخاطب هجدهم: سلام خدا قوت به شما و همه پزشکان بیمارستان حکیم. من منشی هستم و کار با سیستم زیاد انجام میدم. حدود یک ماه هست که مچ و روی دست راستم درد میکنه فکر میکنم از استفاده زیاد از موس هست. برای این موضوع درمانی هست یا فقط استراحت باید بکنم. موضوع اینه که متاسفانه به من استعلاجی و... یه سختی داده میشه؟
جواب خانم دکتربرومند: علائم درگیر شدن عصب دست در تونل کار، ناشی از کار زیاد با دست هستند. در مواردی که درد خفیف باشد، مصرف داروهای ضد التهابی و کاهش فعالیت با دست توصیه میشود. اگر شخصی در محل کار درگیر فعالیتهای شدید نیست، بهتر است هر نیم ساعت به مدت کوتاهی استراحت کند و حرکاتی برای تقویت عضلات مچ دست انجام دهد. این حرکات میتوانند از طریق جستجوی اینترنتی پیدا شوند. در صورتی که درد شدیدتر شود و با بیحسی در انگشتان همراه باشد، انجام نوار عصب ضروری است.
چندین سوال دیگه با موضوع مراقبتهای بعد از عمل های جراحی مخصوصا تنگی کانال نخاعی به دست ما رسیده که در یک قسمت تقدیم میگردد:
- محدودیت های فیزیکی پس از عمل ، دوره نقاهت عمل، نحوی صحیح خوابیدن و نشستن و برخواستن، میزان پیاده روی چقدر باشد؟ محدودیت حرکتی دارم یا نه؟، بهترین ورزش بعد از عمل و از چه زمانی مجاز به انجام هستم؟چرا بعد از عمل نمی توانم هنوز خوب راه بروم؟ احساس سنگینی در پاها تا چند وقت پس از عمل ادامه دارد؟ ایا بعد از عمل به فیزیوتراپی نیاز دارم؟ بعد از عمل چه زمانی میتوانم استحمام نمایم با بریس چگونه؟ چه تغذیه ای داشته باشم که در روند بهبودی موثرتر باشد؟ چه علائمی نیاز به مراجعه فوری به مرکز درمانی و پزشک دارد؟ آیا سرگیجه و عدم تعادل و خواب الودگی بعد عمل طبیعیست؟ نیاز به مصرف مکمل و داروی ویتامین خاصی بعد عمل هست؟ تا چه زمانی باید از بریس استفاده کنم؟
جواب خانم دکتربرومند: در رابطه با مراقبتهای بعد از عمل جراحی فردی که عمل جراحی تنگی کانال نخاع یا دیسک کمر انجام داده است، باید از روز بعد از عمل به راه رفتن بپردازد و نباید به مدت طولانی در بستر بماند. هر چه میزان راهرفتن بیشتر باشد، این به کاهش درد فرد کمک میکند، البته باید مراقب باشد که خود را خسته نکند. توصیه میشود هر یک ساعت به مدت حدود ۱۰ دقیقه پیادهروی کند و سپس مجدداً به استراحت بپردازد.
علاوه بر این، نباید مدت طولانی بنشیند و بیشتر در حالت درازکش باشد. اگر از درازکشیدن خسته شد، میتواند راه برود، اما نشستن طولانیمدت مناسب نیست. در صورتی که برای فرد پلاتین گذاشته شده باشد، هنگام راهرفتن باید از کمربندهای مخصوص استفاده کند. میزان پیادهروی او باید حداقل هفت الی هشت بار در روز باشد و به همین ترتیب هر یک ساعت به مدت ۱۰ دقیقه تا یک ربع پیادهروی داشته باشد.
بعد از عمل، حمام رفتن معمولاً بین چهل و هشت تا هفتاد و دو ساعت پس از جراحی مجاز است، اما مدت زمان اقامت در حمام نباید طولانی باشد و بهتر است در حد ده دقیقه باشد. همچنین، نباید به بخیهها دست زده شود و این محدودیت تا زمانی که بخیهها کشیده شوند، ادامه دارد.
در مورد نیاز به فیزیوتراپی بعد از عمل جراحی، این بستگی به وضعیت فرد دارد. اگر فرد دچار بیحسی در دستها یا پاها باشد، لازم است فیزیوتراپی از دو یا سه هفته بعد از عمل آغاز شود. اما اگر فرد هیچ مشکلی ندارد، معمولاً نیازی به فیزیوتراپی نخواهد بود.
بهترین ورزش بعد از عمل جراحی، پیادهروی است. توصیه میشود که هر یک ساعت، به مدت ۱۰ دقیقه تا یک ربع پیادهروی داشته باشند. ورزشهای سنگین تا حداقل یک ماه پس از عمل توصیه نمیشود، احساس سنگینی و گزگز پس از عمل طبیعی است و ممکن است تا شش ماه تا یک سال به طول انجامد.
پیادهروی بیشتر و همچنین استفاده از آبدرمانی در ادامه میتواند به کاهش و از بین رفتن زودتر این احساس کمک کند. این ها نه تنها به بهبود فیزیکی کمک میکنند، بلکه به فرد در بازگشت به حالت عادی پس از جراحی نیز کمک میکنند.
بهطور معمول، میزان استفاده از بریس یا کمربند طبی برای افرادی که پلاتین در بدنشان تعبیه شده است، حدود سه ماه است. البته این مدت بسته به وضعیت فرد متفاوت خواهد بود، زیرا هر فرد باید بهصورت ماهیانه عکاسی کنترل انجام دهد و بر اساس میزان جوشخوردگی، مدت زمان استفاده از بریس تغییر میکند.
از لحاظ نوع تغذیه، تفاوت زیادی وجود ندارد؛ اما بهتر است مواد غذایی حاوی پروتئین و ساختاردهنده مانند پاچه گوسفند و قلمکار بهطور مرتب مصرف شوند. همچنین، مصرف مکملها و ویتامینها در صورتی که فرد احساس سنگینی در پاها یا دردهای مزمن داشته باشد، میتواند کمککننده باشد.