به رسم ادب به یاد استاد سید محمد میرقاسم اخوییان
سازنده تندیس نوروزنامه (درخت زندگی) بیمارستان حکیم نیشابور
۲۱ دی ماه مصادف با سالروز درگذشت سید محمد میرقاسم اخوییان ، هنرمند نیشابوری، هنرمندی که شعرهايش را روي ستونها و نقش هاي آجري ميگويد. وی جز معدود استادان تیشهداری و آجر تراشی در ایران بهشمار میرفت.
وی در سال ۱۳۰۵ در نیشابور متولد و پس از چندین دهه تلاش به دلیل کهولت سن و بیماری در سن ۹۳ سالگی درگذشت.
مشهورترین اثر او ستونهای یادبود دروازههای نیشابور در نزدیکی آرامگاه عمر خیام در شهر نیشابور است.
استاد اخوییان را در کشورهای اروپایی بیشتر از ایرانیها و خراسانیها می شناسند، استاد اخوییان به صفحه اول بسیاری از روزنامهها و مجلههای تخصصی معماری ایتالیا رفته است اما در خراسان کمتر این دانش و تواناییاش ارج نهاد شده است.
امروزه آرامگاه ابدی وی در قطعه مشاهیر نیشابور جای یافته است.
تندیس نوروزنامه در مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی حکیم به دست استاد اخوییان و در سال ۱۳۸۰ طراحی و ساخته شده است.
این بنا دو قسمت دارد بنای حجمی آجری نوروزنامه در سال ۱۳۸۰ در داخل حیاط بیمارستان حکیم نیشابور به همت دکتر رضا غرویان، پروفسور صادقی و مهندس چوپانکاره نصب گردید. روی این بنا که ۲۵۰ سانتیمتر طول و ۱۳۷ سانتیمتر عرض دارد روایتی از کتاب محرم نامه ی مرحوم محمد باقر مجلسی آجر تراشی شده است.
روی بنا در قسمت رویی سیزده آجر بکار رفته است دو آجر قناسی در کنار هم قرار دارد که نام تیشه دار استاد محمد قاسم اخوی یان بر آن نوشته شده است. آجر نیمه های تیشه داری شده با نقوش تزیینی گل شکوفه ای دو برگی چهار برگی و چند نوع دیگر به صورت خطوط اریب و متقاطع شکلی مشبک ایجاد کرده اند بر هر یک از آجرهای به اندازه ۲۰۲۰ نوشته ای از روایت هفت سین سلام به صورت برجسته تیشه داری شده است. این آجرها به حالت قطری و به شکل لوزی در کنار هم قرار گرفته اند. اطراف بنا با آجر نیمه ی تیشه داری شده و با طرح گل شستی (بندانگشتی احاطه شده است. نوع خطی که روی این آجرها استفاده شده شبیه خطوط برجسته ای است که روی سفالینه های قدیم نیشابور کار شده است. در نیشابور قبل از تحویل سال نو مراسم گوناگونی اجرا میشود یکی از این مراسم که بیشتر در بین خانواده های سنتی مرسوم است نوشتن روایتی با نام *هفت سین سلام* است. در این روایت به نقل از امیرمومنان علی (ع) آمده است:
_هر که این هفت آیه ی مبارک را که مشتمل است بر هفت سلام در اولین روز سال بر کاسهی چینی نویسد و به مشک و زعفران و گلاب بشوید، هر که از آن بخورد تا سال دیگر هیچ المی و ضرری به او نرسد و اگر گزنده ای او را بگزد زهر بر وی کار نکند به قدرت الله تعالی._
« سلام على ابراهيم كذلك نجزى المحسنين ، سلام على نوح في العالمين سلام قولا من رب رحيم ، سلام على موسى وهارون ، سلام على الياسين ، سلام عليكم طبتم فادخلوهم خالدين ، سلام هی حتى مشخص الفجر »
پشت بنا: در این قسمت سیزده آجر کار شده است روی آجرها طرحی شبیه گل شاه عباسی با پایه های پیکانی و اناری وگل گونههای پیرامونی اجرا شده است روی آجرها طرحی شبیه پرنده کار شده است.
گلهای پیرامونی در بیشتر موارد پایه را در خود حل کرده اند برد و آجر قناسی پایین بنا دو شکل پرنده کار شده است. آجرهای پشت کار مانند آجرهای روی کار به صورت لوزی در کنار هم قرار گرفته اند تمام آجرهای تیشه داری شدهی پشت کار در نگاه اول شبیه هم هستند ولی در جزئیات متفاوتند.
از مدیریت محترم و کارکنان گرانقدر و مراجعین فهیم بیمارستان حکیم جهت حفظ و نگهداری این اثر تاریخی و ارزشمند بسیار سپاسگزاریم.
🗓️ ۲۱ دی ماه ۱۴۰۲
🖊️ روابط عمومی مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی حکیم
سروش https://splus.ir/Hakim_Nums
اینستاگرام https://instagram.com/Hakim_Nums